Και τώρα ποιος θα αντέξει τον «πόνο – Οι Τράπεζες εστιάζουν στους στρατηγικούς κακοπληρωτές «που τα έχουν»…

Οικονομία

Ξεκινά το κυνήγι των μεγάλων στρατηγικών κακοπληρωτών

Το «σήμα» για το κυνήγι των μεγάλων στρατηγικών κακοπληρωτών δίνουν οι εξελίξεις που δρομολογούνται στις τράπεζες ενόψει των τιτλοποιήσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων που θα μεταβιβαστούν στον «Ηρακλή», αλλά και της επικείμενης αναμόρφωσης του πλαισίου αφερεγγυότητας. Το ίδιο «σήμα» στέλνουν και οι Θεσμοί, η στοχοθεσία του SSM στις τράπεζες για τη μείωση των κόκκινων δανείων και η προοπτική των stress tests από την ΕΚΤ.

Οι «προβολείς» τραπεζών και Δημοσίου αναμένεται να πέσουν συντονισμένα προσεχώς στους μεγάλους στρατηγικούς κακοπληρωτές, με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, αυτό το «target group» θεωρείται κρίσιμο και από τους Θεσμούς και από ελληνικής πλευράς, καθώς η «αποκάλυψή» τους συνδέεται άμεσα με την ανακτησιμότητα οφειλών.

Ειδικότερα, πρόκειται για περίπου 30 μεγαλοοφειλέτες τραπεζών – Δημοσίου και ασφαλιστικών ταμείων, οι οποίοι έχουν αποδεδειγμένα μεγάλο ύψος καταθέσεων, κινητής και ακίνητης περιουσίας, αλλά είναι συστημικοί defaulters.

Στόχος είναι αυτοί οι οφειλέτες να εξαναγκαστούν να πληρώσουν τις οφειλές τους, ειδάλλως να αντιμετωπίσουν άμεσα πλειστηριασμούς της ακίνητης περιουσίας τους ή ενιαία ρευστοποίηση των στοιχείων ενεργητικού τους.

Το να έρθουν στο φως οι συγκεκριμένοι κακοπληρωτές και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της στρατηγικής αθέτησης πληρωμών που έχουν ακολουθήσει είναι κρίσιμο όχι μόνο για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, την ώρα που αυστηροποιείται όλο το πλαίσιο αφερεγγυότητας ώστε η προστασία να περιοριστεί μόνο στους πραγματικά οικονομικά ευάλωτους.

Είναι κρίσιμο επίσης διότι με τον εντοπισμό των συγκεκριμένων μεγαλοοφειλετών, μπορεί άμεσα να εξαχθεί εικόνα για το recovery value, δηλαδή την αξία ανακτησιμότητας των δανείων που οι τράπεζες θα τιτλοποιήσουν και θα μεταφέρουν στον «Ηρακλή» με στόχο την πώλησή τους σε επενδυτές.

Σημειώνεται ότι οι τράπεζες έχουν κατά καιρούς εκτιμήσει το ποσοστό των στρατηγικών κακοπληρωτών περίπου στο 25% των κόκκινων δανείων. Εσωτερικές μελέτες που έχουν πραγματοποιήσει δείχνουν ότι αυτοί έχουν υψηλότερα εισοδήματα και υψηλότερο credit score (πιστοληπτική ικανότητα), μεγαλύτερη δυνατότητα εξοικείωσης με τις δυνατότητες που προσφέρει το νομικό πλαίσιο, καθώς και μεγαλύτερη δυνατότητα απόκρυψης εισοδημάτων και φοροδιαφυγής.

Η «μάχη» κατά των στρατηγικών κακοπληρωτών

Η «μάχη» κατά των στρατηγικών κακοπληρωτών ξεκίνησε από τα μέσα του 2018 και τις αλλαγές στο νόμο Κατσέλη. Τότε, οι τραπεζίτες εκτιμούσαν ότι από τα δάνεια, ύψους 18 δισ. ευρώ, που είχαν βρει καταφύγιο στο νόμο Κατσέλη, ποσό από 2 έως 3,6 δισ. ευρώ αφορούσε σε δανειολήπτες που μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τις δόσεις του δανείου τους, αλλά είχαν εκμεταλλευθεί καταχρηστικά την προστασία του νόμου.

Η απένταξη των υφιστάμενων και η πρόληψη νέων στρατηγικών κακοπληρωτών για τράπεζες και Δημόσιο, επιχειρήθηκε μέσω:

α) Της άρσης του τραπεζικού απορρήτου των οφειλετών, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους πιστωτές που συμμετέχουν στη διαδικασία, να έχουν πρόσβαση στην πλήρη πληροφόρηση για τα εισοδήματα και την περιουσία του οφειλέτη.

β) Της μη υπαγωγής των οφειλετών στο προστατευτικό πλαίσιο του νόμου Κατσέλη, σε περίπτωση που οι αιτήσεις υπαγωγής τους απορρίφθηκαν, είτε επειδή σκόπιμα κατέστησαν αφερέγγυοι (π.χ. οδηγήθηκαν σε χρεωκοπία, μεταβίβασαν περιουσία δολίως σε άλλα πρόσωπα), είτε επειδή σκόπιμα παραποίησαν την οικονομική τους κατάσταση (π.χ. απέκρυψαν περιουσία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό).

γ) Της θέσπισης διενέργειας προκαταρκτικού ελέγχου από τη γραμματεία των δικαστηρίων για το αν ο οφειλέτης δηλώνει εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και το είδος αυτής, καθώς και για το αν ο οφειλέτης έχει ασκήσει άλλες αιτήσεις στο παρελθόν ή έχει άλλες εκκρεμείς αιτήσεις.

δ) Της αυτόματης απόρριψης (έκπτωσης) του οφειλέτη σε περίπτωση καθυστέρησης της καταβολής των δόσεων που ορίζονται με τη δικαστική απόφαση.

ε) Της κατάργησης της αυτοδίκαιης (χωρίς προσωρινή διαταγή) προστασίας από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, σε περίπτωση που οι οφειλέτες έχουν παραιτηθεί από δύο προηγούμενες αιτήσεις και υποβάλουν εκ νέου αίτηση.

στ) Της θέσπισης πρόβλεψης ότι εάν η δίκη ματαιωθεί κατόπιν αίτησης του οφειλέτη και αυτός δεν ζητήσει νέα ημερομηνία εκδίκασης εντός 30 ημερών, τότε θα θεωρείται ότι ο οφειλέτης παραιτήθηκε της αίτησής του για υπαγωγή στον νόμο Κατσέλη.

ζ) Της αναδρομικής κατάργησης της παύσης ή του περιορισμού της τοκογονίας, σε περιπτώσεις αιτήσεων που απορρίφθηκαν από το δικαστήριο.

Όλα τα παραπάνω, αποτέλεσαν ισχυρά «φίλτρα» για τον εντοπισμό στρατηγικών κακοπληρωτών και ισχυροποιήθηκαν περαιτέρω με την εφαρμογή του νόμου 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας και τη διαδικασία υποβολής αίτησης προστασίας μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Ωστόσο, τα «μεγάλα ψάρια» των στρατηγικών κακοπληρωτών κολυμπούν ακόμη ελεύθερα και για να πιαστούν, τράπεζες και Δημόσιο θα πρέπει να απλώσουν από κοινού τα δίχτυα τους.

Νένα Μαλλιάρα / capital.gr

————————

Το colpo των τραπεζών που θα αναγκάσει να πληρώσουν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.

(ένα προφητικό άρθρο του 2016 που δείχνει ότι μέχρι σήμερα τίποτα δεν άλλαξε για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, που δεν «ζορίσθηκαν» από τους τραπεζίτες.)

Στην κατηγορία των στρατηγικών κακοπληρωτών ανήκει – και με δικαστική βούλα – τουλάχιστον το 35% όσων έχουν ενταχθεί στο νόμο Κατσέλη. Καθώς δε, η ροή εκδίκασης των υποθέσεων είναι μικρή, το ποσοστό αυτό πιθανότατα είναι μεγαλύτερο και αποδεικνύει ότι το εργαλείο αυτό έγινε καταφύγιο «μπαταξήδων».

Οι αριθμοί είναι χαρακτηριστικοί για την παγίδα στην οποία εξελίχθηκε ο νόμος, τόσο για τις τράπεζες όσο και για όσους καλόπιστους δανειολήπτες επέλεξαν να προστατευθούν: εδώ και έξι χρόνια αφότου ισχύει ο νόμος, υποβλήθηκαν 200 χιλιάδες αιτήσεις και έχουν εκδικαστεί περίπου 20 χιλιάδες ενώ οι δικάσιμοι που δίνονται, πηγαίνουν ακόμη και 16 χρόνια από τώρα, το 2032.

Ως την εκδίκαση, ο δανειολήπτης δεν αποπληρώνει τις υποχρεώσεις του, ενώ οι τράπεζες δεν μπορούν να κινηθούν νομικά εναντίον του. Από τις εκδικασθείσες υποθέσεις, καταγράφεται αποδοχή του αιτήματος σε 13 χιλιάδες περιπτώσεις ενώ οι 7,5 χιλιάδες στις οποίες κρίθηκε ότι δανειολήπτες μπορούν να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους και δεν δικαιούνται ευνοϊκή μεταχείριση, κρύβεται και η ουσία των strategic defaulters.

Oι τραπεζίτες εκτιμούν ότι κινείται στο 40% το ποσοστό των αιτημάτων από δανειολήπτες αυτής της κατηγορίας και ότι από τα εξυπηρετούμενα δάνεια των ιδιωτών που αφορούν στεγαστικά, καταναλωτικά και πιστωτικές κάρτες ύψους 50 δισ. ευρώ, για το ήμισυ, δηλαδή 25 δισ. ευρώ υπάρχει αίτημα ένταξης στο νόμο Κατσέλη. Aν προστεθούν σε αυτά τα υπόλοιπα δανείων οι στρατηγικοί κακοπληρωτές από τις τάξεις των επιχειρηματιών, εύλογα φαίνεται το εύρος του προβλήματος που βαρύνει τις τράπεζες και εν τέλει τους έστω και με δυσκολία καλοπληρωτές, οι οποίοι ως δανειολήπτες επωμίζονται υψηλότερα επιτόκια και καμία διευκόλυνση και ως φορολογούμενοι την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Οι τραπεζίτες υπολογίζουν σε τουλάχιστον 2.000 τους πλειστηριασμούς που θα πραγματοποιηθούν φέτος, αριθμός που δεν είναι υψηλός αλλά αναμένεται να δώσει το στίγμα προθέσεων του κλάδου αφού στο επίκεντρο των σχετικών διαδικασιών θα βρεθούν οι περίφημοι «στρατηγικοί κακοπληρωτές».

Το εργαλείο του πλειστηριασμού δεν θα αξιοποιηθεί για μαζική χρήση αλλά ως μέσο πίεσης και στο πλαίσιο επαναφοράς της κουλτούρας πληρωμών, η οποία επλήγη καίρια ως αποτέλεσμα της αναστολής πλειστηριασμών που ίσχυσε τα τελευταία χρόνια αλλά και των πολιτικών εξαγγελιών του ΣΥΡΙΖΑ περί σεισάχθειας και γενικού κουρέματος οφειλών.

Μαζικοί πλειστηριασμοί δεν έχουν νόημα για μια σειρά από λόγους που σχετίζονται για παράδειγμα, με την ίδια την αγορά ακινήτων, το υψηλό κόστος συντήρησης, την υψηλή φορολογία μέχρι και το ίδιο το κόστος εκπλειστηρίασης ενώ και τεχνικά ακόμη εφικτοί ως διαδικασίες στην Ελλάδα είναι περίπου 5 με 6 χιλιάδες πλειστηριασμοί κατ΄έτος. Η μεγάλης διάρκειας απεργία συμβολαιογράφων και δικηγόρων έχει άλλωστε «παγώσει» τις ακόμη λίγες διαδικασίες που επισπεύδονται κυρίως από το δημόσιο σε αυτή τη φάση.

Η απαίτηση των Θεσμών αλλά και το αίτημα των ίδιων των τραπεζών να ανοίξει πλήρως η αγορά «κόκκινων» δανείων έχει αυτό το σκοπό: να αποκαλύψει ποιοί δανειολήπτες έχουν πράγματι αδυναμία αποπληρωμής και ποιοί κρύφτηκαν ως τώρα πίσω από το νόμο σε βάρος εν τέλει και των συνεπών.

Οι εξαιρέσεις από την πώληση δανείων αφορά το 40 με 45% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων και όπως εκτιμάται, το ήμιση και άνω αυτών των κατηγοριών αφορά στρατηγικούς κακοπληρωτές, οι οποίοι διαθέτουν ακίνητη περιουσία και καταθέσεις. Συνολικά, τα δάνεια των strategic defaulters υπολογίζονται σε 20 δισ.ευρώ, εκ των οποίων τα μισά είναι επιχειρηματικά.

Το πλήρες άνοιγμα της αγοράς δανείων, σε συνδυασμό με τις βελτιώσεις του νομοθετικού πλαισίου θα επιτρέψει στο σύστημα να ασκήσει πίεση όπου χρειάζεται και να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά η διαχείριση των καθυστερούμενων δανείων, κάτι που είναι αναγκαίο για να απεγκλωβιστεί η τραπεζική αγορά και γενικότερα η οικονομία, εκτιμούν οι τραπεζίτες. Είναι ενδεικτικό ότι η τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περιόρισε τον χρόνο πραγματοποίησης των πλειστηριασμών σε 12-18 μήνες από 30-36 μήνες και ενίσχυσε έτσι σύμφωνα με τις τράπεζες, την ανακτησιμότητα αλλά παρά τις βελτιώσεις, και άλλα ζητήματα μένει να ρυθμιστούν όπως, μεταξύ άλλων, οι αλλαγές στο νόμο Δένδια.

Σημειώνεται ότι το 2008 έγιναν 43.000 πλειστηριασμοί, οι οποίοι έφθασαν τους 52.000 το 2009 και στη συνέχεια ακολούθησε μείωσή τους, στους 19.200 πλειστηριασμοί το 2013 και τους 16.000 το 2014 ενώ πέρυσι ήταν πραγματικά ελάχιστοι.

Μαίρη Παυλάκου / mononews.gr

Πηγή: capital.gr, mononews.gr

Tagged