Αποτιμώντας «ψυχρά» και σε δεύτερο πλάνο την συνάντηση Μητσοτάκη-Τράμπ

Διεθνή γεγονότα Πολιτικά

Πρωτοβουλία ΗΠΑ για ανάσχεση της τουρκικής προκλητικότητας -Τι είπαν Μητσοτάκης-Τραμπ

Το ταξίδι του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον ολοκληρώνει τον πρώτο γύρο ενός διπλωματικού αγώνα της κυβέρνησης για την ανάσχεση της τουρκικής προκλητικότητας και την προώθηση των εθνικών θεμάτων.

Οι επαφές που είχε ο πρωθυπουργός στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αφορούσαν μόνο αυτό, αλλά, λόγω της συγκυρίας, ήταν το θέμα που κυριάρχησε στις επαφές του με την αμερικανική κυβέρνηση και το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον.

του Γιάννη Καντέλη

Και οι δύο πλευρές πιστοποίησαν ότι οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο τους εδώ και πάρα πολλά χρόνια και ο κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να δρέψει τους καρπούς αυτής της σχέσης. Παρουσιάζοντας τις θέσεις της ελληνικής πλευράς, δεν στάθηκε μόνο στην αναφορά των τουρκικών προκλήσεων και των έκνομων ενεργειών της Άγκυρας, αλλά παρουσίασε με έμφαση «τι είναι έτοιμη να κάνει η Ελλάδα αν παραβιαστούν οι κόκκινες γραμμές της», όπως το έθεσε πηγή με γνώση των συζητήσεων στον Λευκό Οίκο.

Αυτό οδήγησε και στην «πολύ καλύτερη κατανόηση και του ίδιου του προέδρου Τραμπ για τις γεωπολιτικές προκλήσεις της περιοχής και πώς μπορούμε να είμαστε μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος», όπως είπε ο πρωθυπουργός στους Ελληνες δημοσιογράφους, μετά τη συνάντηση με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς «έγινε ξεκάθαρο στην αμερικανική πλευρά ότι δεν θα δείξουμε καμιά ανοχή σε παραβίαση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων».

Ο Μητσοτάκης δεν προσωποποίησε το πρόβλημα της Τουρκίας με τον Ερντογάν

Ο κ. Μητσοτάκης επέλεξε από την πρώτη στιγμή, όταν έγιναν οι κοινές τοποθετήσεις με τον κ. Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, να μην προσωποποιήσει στον πρόεδρο Ερντογάν τα τεκταινόμενα στην Ανατολική Μεσόγειο, ούτε να παρουσιαστεί ως ένας πρωθυπουργός που πέρασε το κατώφλι του Λευκού Οίκου για να ζητήσει μια δήλωση συμπαράστασης και την επίπληξη του κακού γείτονα, αλλά ως ηγέτης μιας χώρας που αναλαμβάνει τον ρόλο του σοβαρού παίκτη της περιοχής.

Η υπογραφή για τον EastMed, η πρόθεση για συμμετοχή στο πρόγραμμα των F-35 και την προμήθεια μιας μοίρας αεροσκαφών, η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας και οι δυνατότητες επενδύσεων που παρουσιάζει η χώρα αποτέλεσαν ισχυρά όπλα της ελληνικής αποστολής στις συζητήσεις με την αμερικανική ηγεσία.

Η Ανατολική Μεσόγειος ενδιαφέρει στρατηγικά τις ΗΠΑ

Όσο η Τουρκία «κλίνει» προς την Ανατολή και απομακρύνεται από τις δομές της Δύσης, σε επίπεδο πολιτικής συμπεριφοράς και συμμαχιών, τόσο αυξάνεται ο ζωτικός χώρος της Ελλάδας σε διπλωματικό επίπεδο. Αυτό τον ζωτικό χώρο επιχειρεί να καλύψει η κυβέρνηση με τις κινήσεις που κάνει στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής. Η λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου μετατρέπεται σε περιοχή μείζονος στρατηγικού ενδιαφέροντος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και αυτό αποτυπώθηκε στη συνάντηση του πρωθυπουργού με μέλη της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, η οποία ασκεί σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Στις συζητήσεις που έγιναν κατέστη σαφές ότι στον αντίποδα μιας Τουρκίας που λειτουργεί αποσταθεροποιητικά στην περιοχή και δυναμιτίζει το κλίμα, η Ελλάδα λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας. Μια δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια και την ανάπτυξη στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτελεί σταθερό σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η κοινή αντίληψη και τα κοινά συμφέροντα των δύο χωρών για την περιοχή και τις προοπτικές της δημιουργούν μια ασπίδα για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Για πάρα πολλά χρόνια η πολιτική της Αθήνας στο τρίγωνο με την Ουάσιγκτον και την Άγκυρα περιγραφόταν από «το τηλεφώνημα του εκάστοτε Αμερικανού Προέδρου στον Τούρκο ομόλογό του ώστε να σβήσει η φωτιά που είχε ξεσπάσει και να μην καεί η γειτονιά», όπως το περιέγραφε έμπειρος διπλωμάτης. Αυτή τη στιγμή διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο όπου η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για «να μην τολμήσει κανείς να ανάψει τη φωτιά». Αν το επόμενο διάστημα δεν ανάψει κάποια επικίνδυνη σπίθα, τότε η επιτυχία της επίσκεψης του πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον, για την οποία μιλά η κυβέρνηση, θα είναι εμφανής σε όλους.

——————

Η δεύτερη ανάγνωση του διαλόγου Μητσοτάκη – Τραμπ στο Οβάλ γραφείο

του Γιάννη Τρουπή

Θα μπορούσε ο Ντόναλντ Τραμπ να μιλήσει πιο ανοιχτά και πιο «καθαρά» εναντίον του Ταγίπ Ερντογάν μέσα στο Οβάλ Γραφείο; Η απάντηση είναι προφανώς πως ναι.

Θα μπορούσε ο Αμερικανός πρόεδρος να πάρει ευθεία θέση απέναντι στις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις στην νοτιοανατολική Ευρώπη; Η απάντηση είναι και πάλι ναι. Όμως στην πολιτική και ειδικά σε υψηλότατο επίπεδο τα πράγματα δεν είναι σχεδόν ποτέ ξεκάθαρα, δεν είναι ποτέ μαύρα ή άσπρα.

Μπορεί λοιπόν ο κ. Τραμπ να απέφυγε να εμφανιστεί στο δημόσιο λόγο του, «λάβρος» εναντίον του Τούρκου προέδρου, με τον οποίο άλλωστε διατηρεί πολύ καλή σχέση, όμως όπως επιμένει αξιόπιστη πηγή, η οποία ήταν παρούσα στις κατ’ιδίαν συνομιλίες των δύο αντιπροσωπειών εντός του Λευκού Οίκου, η εικόνα μακριά από τις κάμερες δεν ήταν τόσο ουδέτερη.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Ντόναλντ Τραμπ χωρίς να πάρει ευθέως θέση έδειξε να αντιλαμβάνεται απολύτως το τί συμβαίνει στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου και κυρίως το γεγονός ότι οι κινήσεις της Τουρκίας στην Λιβύη βρίσκονται απέναντι στα αμερικανικά συμφέροντα. Είχε προηγηθεί αναλυτική παρουσίαση των δεδομένων από τον Έλληνα πρωθυπουργό και τους συνεργάτες του.

Μην ξεχνάμε πάντως ότι το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει εδώ και δύο εβδομάδες καταδικάσει το τουρκολιβυκό σύμφωνο . Παράγοντας μάλιστα της ομογένειας που γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα στην αμερικανικό διακυβέρνηση σημείωνε πως «ουδέποτε οι ελληνικές θέσεις δεν είχαν τέτοια απήχηση στο αμερικανικό κατεστημένο», κάτι που έγινε αντιληπτό και στις συναντήσεις Μητσοτάκη στη γερουσία και στην βουλή των αντιπροσώπων.

Όποιος πάντως θεωρούσε ότι η επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ θα είχε ως αποκλειστικό θέμα την τουρκική προκλητικότητα μάλλον δεν είχε καλή πληροφόρηση.

Εδώ και αρκετές εβδομάδες ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με συνομιλητή του, είχε αποφασίσει ότι η Ελλάδα δε θα έπαιζε το ρόλο του παιδιού που επειδή το κλωτσάει ο συμμαθητής του πάει στη δασκάλα για να του τραβήξει το αυτί. Όπως φάνηκε άλλωστε και στην ομιλία του κ. Μητσοτάκη σε ομογενείς στην Ουάσινγκτον κυρίαρχος ελληνικός στόχος ήταν η εμφάνιση της χώρας ως περιφερειακής δύναμης που έχει λόγο και άποψη για όλα τα ζητήματα, μιας χώρας που δε θέλει να μείνει στο ρόλο του κομπάρσου.

Μία λεπτομέρεια πάντως που δεν «φωτίστηκε» αρκετά και πιθανόν να εξηγεί πολλά για την στάση Τραμπ σε σχέση με την Τουρκία βρίσκεται στο απομαγνητοφωνημένο κείμενο του διαλόγου των δύο ανδρών στο Οβάλ γραφείο. Σύμφωνα με  αυτή, όταν ο αμερικανός πρόεδρος δέχτηκε ερώτηση για το αν προτίθεται να μιλήσει στον Ταγίπ Ερντογάν για τις τουρκικές προκλήσεις στη Λιβύη (ερώτηση από τον Μιχάλη Ιγνατίου) εκείνος απάντησε: Ναι, μιλάμε μαζί του, όταν πρόκειται για τη Λιβύη μιλάμε με τον πρόεδρο Ερντογάν και μιλάμε με πολλές άλλες χώρες…. Με άλλα λόγια ο κ. Τραμπ με τον πάντα μοναδικό και απρόβλεπτο τρόπο του παραδέχθηκε εμμέσως πλην σαφώς ότι είναι σε ανοιχτή γραμμή με την Τουρκία για ένα θέμα στο οποίο οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει την αντίθεση τους.

Σε κάθε περίπτωση τα αποτελέσματα του ταξιδιού Μητσοτάκη στην Αμερική, όπως συμβαίνει πάντα, θα φανούν στην πράξη στο προσεχές διάστημα. Οι εξελίξεις άλλωστε στη γειτονιά προμηνύονται τουλάχιστον ενδιαφέρουσες.

Πηγή: iefimerida.gr, liberal.gr

Tagged